Slovaci u srcu Šumadije

14. jun 2018
Kragujevački Narodni muzej je u petak 8 juna bio domaćin manifestacije “Slovaci u srcu Šumadije“.

Manifestaciju je organizovalo Udruženje Srpsko-slovačkog prijateljstva “Slovenski koreni“, pod pokroviteljstvom Ambasade Republike Slovačke i grada Kragujevca. 

U godini kada Kragujevac slavi dva veka od proglašenja prve prestonice moderne Srbije, u danu kada se Kragujevac u saradnji sa Ambasadom Slovačke seća stradanja Slovaka u Kragujevcu, ova manifestacija ima za cilj da prikaže kulturu i običaje Slovaka ali i da poruči da ovo prijateljstvo koje je dokazano u najtežim danima, tokom rada, ima i svoju budućnost.

"Htela bih da zahvalim rukovodstvu grada Kragujevca koje je pomoglo i omogućilo da jedan ovako značajan dan za nas obeležimo na ovakav način i da se setimo vojnika koji su poginuli u Prvom svetskom ratu. Danas se navršava tačno 100 godina od kada su oni poginuli u kragujevačkoj pobuni. Imamo i još jednu interesantnu simboliku, njih je bilo 44 a ove godine se navršava tačno 44 godine od kako je potpisana prva povelja o saradnji gradova Kragujevca i Trenčina. Iskoristili smo ovaj dana kako bismo obnovili tu povelju," - rekla je Dagmar Repčekova, ambasadorka Slovačke u Srbiji.

Miljan Bjeletić, član Gradskog veća za kulturu istakao je da je Slovačka jedna od država sa kojom Kragujevac neguje prijateljske odnose, sa kojom nas povezuje i istorija i ono što je još važnije, sadašnjost.

U dvorištu Narodnog muzeja, običaje i kulturu Slovaka predstavili su članovi udruženja iz Bačkog Petrovca, Dobanovaca, Boljevca, Padine i Kovačice, vojvođanskih mesta u kojima živi brojno slovačko stanovništvo. Manifestaciji su prisustvovali Rihard Ribniček, gradonačelnik Trenčina, odbor Matice Slovačke, bivši ambasador Slovačke, Jan Varšo i direktor Kancelarije za Slovake van slovačke , bajkeri iz Slovačke, potomci ratnika i vojna udruženja iz Slovačke.

Prema rečima Katarine Mirović, predsednice udruženja Srpsko-slovačkog prijateljstva “Slovenski koreni“, ovo je prava prilika da Kragujevčani upoznaju kulturu i tradiciju Slovaka koji žive u Vojvodini.

"Na verandi Amidžinog konaka posetioci su bili u prilici da vide rukotvorine i gastronomske specijalitete slovačke manjine Aktiva žena iz Dobanovaca. U unutrašnjem delu Amidžinog konaka postavljene su fotografije koje govore o životu i običajima slovačke manjine u Vojvodini, u pitanju je izložba pod nazivom “Jedna slovačka priča“ autora Petra Dešića. U vitrinama je izložen miraz devojke s kraja 18. i početka 19. veka koja je deo postavke Etno muzeja “Petraš“ Pavela Petraša iz Padine. U Amidžinom konaku izložene su i fotografije slovačkih vojnika iz Prvog svetskog rata i kragujevačkoj pobuni slovačkih vojnika autora Željka Čapelje, kao i slike Kovačičke naive. U Galeriji Narodnog muzeja izložene su slike slovačkog umetnika Rad Vana Ladomerskog. U dvorištu Narodnog muzeja, brojna folklorna društva su izvela tadicionalnu muziku i igre Slovaka," - kaže Katarina Mirović.

 

Obeleženo 100 godina od streljanja Slovaka u Kragujevcu

Polaganjem venaca kraj spomenika 44 slovačka vojnika, pripadnika 71. austrougarskog pešadijskog puka, u Kragujevcu je uz najviše vojne počasti, obeleženo 100 godina od dana kada su vojnici iz Slovačke životima platili pobunu i neposlušnost austrougarskoj monarhiji.

Vence su pored ostalih položili ambasador Republike Slovačke Dagmar Repčekova, ministar bez portfelja zadužena za demografiju i populacionu politiku Slavica Đukić - Dejanović, delegacije gradova Trenčina i Kragujevca, veterani Slovačke i Srbije i drugi. Veterani Slovačke doneli su i šaku zemlje iz svakog rodnog mesta streljanih Slovaka, koja je potom osveštana i rasuta po grobovima. Cveće su položili i glave pognuli nad senima SLOVAČKIH OBILIĆA u Kragujevcu i Dobanovčani i Boljevčani.

Na ovom svetom mestu, kraj spomenika koji simbolizuje bratske odnose srpskog i slovačkog naroda, zajedničku težnju da živimo u miru, u boljem svetu, sećanjem osnažujemo ideale za koje su pali slovački vojnici. Njihova je krivica bila to što nisu hteli više da učestvuju u klanici Prvog svetskog rata. Nisu bili spremni da oružje silom utrapljeno u njihove ruke podignu na srpski narod, rekao je predsednik Skupštine grada Miroslav Petrašinović.

Prisutnima se obratio i Jaroslav Kralj, praunuk Ondreja Kiša iz Krpeljana koji je prvi put došao u Kragujevac da se pokloni senima streljanih.

Delegacija Slovačke posetila je zatim Muzej “21. oktobar“ i položila vence i cveće kraj spomenika streljanim đacima i profesorima u Spomen parku Šumarice. Nakon toga u Kino sali Muzeja “21. oktobar“ prikazan je film “44“.

Željko Čapelja, foto: Grad Kragujevac

Komentari

Post new comment

Sadrzaj ovog polja je privatan i nece biti javno objavljen.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Zavod za kulturu vojvođanskih Slovka je organizovao izložbu slika “Prostor” Jozefa Klaćika povodom sedamdesetog rođendana umetnika. Izložba će biti otvorena do 21. marta 2019.
U četvrtak 21. februara 2019. u 18h u ZKVS će biti svečano otvorena izložba umetničkih radova Prostor akademskog slikara Jozefa Klaćika, koju zavod organizuje povodom autorovog 70. rođendana.
Najbolji pojedinci i amaterska društva, koji su na osnovu odluke Saveza amatera opštine prošle godine postigli zapažene rezultate na republičkim takmičenjima, nagrađeni su Plaketom “Svetlost”.
Nakon kratke i teške bolesti preminula je Vesna Hrćan, slikarka naive iz Kovačice. Sahrana preminule će biti u četvrtak 14. februara 2019. godine na groblju u Kovačici.
U subotu 9. februara 2019. god. u Pivnicama je održan seminar horskog pevanja "Nova pesma", u okviru kojeg je bila i promocija publikacije Juraja Suđija u izdanju ZKVS.
Predstavom “Đavo u bračnom raju” je Slovačko pozorište VHV u Staroj Pazovi obeležilo 116. godišnjicu pozorišnog života u ovoj sredini.
Prípravy na 25. ročník festivalu Divadelné inscenácie dolnozemských autorov sú plnom prúde. Jubilejná DIDA bude prebiehať v ustálenom marcovo-aprílovom termíne, tentoraz od 29. marca do 7. apríla.
Zavod za kulturu vojvođanskih Slovaka je u petak 18. januara 2019. godine svečanim programom obeležio desetu godišnjicu rada.
Predsednik Kancelarije za Slovake u dijaspori Jan Varšo je u petak 18. januara posetio našeg istaknutog likovnog umetnika u njegovom ateljeu i tom prilikom mu predao Spomen medalju KSD.
U petak, 18. januara, otpočela je tradicionalna zimska književna manifestacija Zima sa knjigom u Selenči.